Tjalko Lokhorst is ontwerper en meubelmaker. Al van kinds af aan heeft hij een bijzondere liefde voor stoelen. Hij werkt het liefst met hout en besteedt veel aandacht aan hoe een meubel wordt gemaakt. Zijn oog voor detail reikt tot de onderdelen die je niet meteen ziet. Ontwerpen van zijn hand ogen eenvoudig, maar zijn ontstaan door veel experimenteren en perfectioneren. ‘Stoel Tjalko’ zou je kunnen zien als hét visitekaartje van zijn werk. Dit ontwerp gaat al jaren met hem mee en krijgt, in een nieuw jasje, een plek in de Vij5-collectie.
Oktober 2026
Tekst: Daniëlle van de Haterd
Fotografie: Vij5
“Je blijft jezelf telkens weer verbeteren. Bij iedere versie die je van iets maakt, neem je iets mee uit de vorige.”
Tjalko Lokhorst
Ruimte om te maken
Tjalko bracht het grootste deel van zijn jeugd door in Middelie, een klein dorpje bij Purmerend. Hij beschrijft zichzelf in die tijd als een vrij stil kind dat graag zijn eigen gang ging. Buiten was er alle ruimte om te bouwen, hier maakte en bedacht hij dan ook van alles; hutten, een circus en zelfs een kermis. Ook stoelen behoorden toen al tot zijn ‘werk’. “Die maakte ik van spaanplaat en afvalhout. Ik was er heel trots op, hoewel ze voor geen meter zaten.”
Op een LOM-school kreeg Tjalko de ruimte om zijn talenten te ontwikkelen. Dat was op zijn eerste basisschool ondenkbaar. “De reguliere basisschool in het dorp was behoorlijk ouderwets. Ik was woordblind en ze wisten niet wat ze met mij aan moesten, daarom zetten ze me vaak apart met een koptelefoon op. Pas toen ik naar de LOM-school in Edam ging kwam ik tot leven. Daar mocht ik doen wat bij mij paste en kon ik ontdekken waar ik goed in was.”
Creativiteit thuis
Je zou kunnen zeggen dat Tjalko opgroeide in een creatieve omgeving. “Mijn moeder was vroeger balletdanseres en mijn vader fotograaf. Dat was voor ik er was, dus ik heb het niet écht meegekregen, maar wel gevoeld.” Na Tjalko’s geboorte verruilde zijn vader het kunstzinnige voor een meer commerciële baan in de grafische sector. Zijn moeder zorgde voor hem en zijn jongere broertje en zusje. Een meubelmaker was er niet in zijn omgeving, maar het idee om zelf iets te maken kreeg hij wel van huis uit mee. Een oom van Tjalko speelde daarin een belangrijke rol. “Hij was kunstenaar en logeerde vaak bij ons. Hem zie ik wel als een voorbeeld, ik vond het altijd heel interessant wat hij te vertellen had en hij stimuleerde mij ook heel erg in het bouwen.”
Een docent die het zag
Na de basisschool ging Tjalko naar de LTS. Daar had hij een tekendocent die veel voor hem betekende en die hij ziet als de belangrijkste richtinggever voor zijn verdere loopbaan. “Op deze school zaten veel kinderen die helemaal geen zin hadden in les en liever propjes door de klas schoten. Ik was anders en wél echt geïnteresseerd. Ik denk dat hij daarom zo gecharmeerd van me was en in mij investeerde.”
Tjalko’s interesse in stoelen, was ook tijdens zijn middelbareschooltijd een rode draad. In plaats van dat hij een baantje bij de buurtsuper nam, maakte hij replica’s van de bekende Rietveldstoel. Deze, en ook andere kleine meubelstukken, verkocht hij en zo verdiende hij een zakcentje bij. Daarnaast was er de belangstelling voor architectuur. Aangemoedigd door zijn tekendocent droomde hij ervan hier zijn werk van te maken. “Toen ik mijn diploma kreeg, gaf die docent me een maquette van het Rietveld Schröderhuis. Dat heeft echt indruk op me gemaakt en veel voor me betekend.”.
Vervolgopleiding
Om zijn droom na te jagen, stroomde Tjalko van de LTS door naar de MTS Bouwkunde, richting architectuur. Tijdens zijn stage bij een architectenbureau ervaarde hij hoe het vak er in de praktijk uitzag. Het bleek veel minder een ‘doe-wereld’ te zijn dan hij had gedacht en gehoopt. “Er werd voor mijn gevoel vooral veel vergaderd en overlegd. Ik miste echt de romantiek van het maquettes bouwen en dat soort dingen.”
Diezelfde stage bracht Tjalko op een nieuw spoor. “Er werkte daar ook een interieurarchitect die allemaal meubels maakte. Ik dacht: dat is veel leuker. Lekker een beetje in je eigen wereld en werkplaats architectonische meubels maken. Toen besloot ik over te stappen naar de meubelvakschool.”
Van de combinatie van techniek en creativiteit werd Tjalko blij. Wat de opleiding hem vooral bracht? Kennis van hout. “Ik vind het zo’n mooi materiaal, het heeft echt een ziel. Op school leerde ik allerlei manieren om daarmee om te gaan.”
In het maken kwam Tjalko goed uit de verf. De opdrachten had hij meestal snel af, zo bleef er veel tijd en ruimte over om te experimenteren met zijn eigen projecten. “Hierdoor heb ik het werk echt in de vingers gekregen, ik maakte veel mallen en ontdekte manieren om hout te buigen.”
“Ik vind hout zo’n mooi materiaal, het heeft echt een ziel.”
Tjalko Lokhorst
Ontwerper én meubelmaker
Direct na zijn opleiding begon Tjalko zijn eigen bedrijf. “Ik heb eigenlijk nog nooit voor een baas gewerkt, zelfs in mijn jonge jaren niet,” realiseert hij zich tijdens het interview.
Of hij zichzelf vooral als ontwerper of als meubelmaker ziet? “Allebei.” Tijdens het tekenen denkt hij al aan het hout en hoe hij het kan bewerken. Eenmaal in de werkplaats kan het materiaal hem weer op een ander idee brengen. Soms ontdekt hij al makend een oplossing die op papier nog niet te voorzien was. Ontwerpen en maken blijven elkaar opvolgen en voeden.
Veel van Tjalko’s opdrachten zijn keukens en andere interieurelementen. Werk dat hij mooi vindt, maar waar niet per se zijn grootste liefde ligt. “Hoewel ik zeker trots ben op wat ik aflever, is dit niet wat ik écht het leukste vind. Maar er moet toch geld verdiend worden en iedereen heeft nu eenmaal een keuken nodig.”
Eigen ontwerpen is hij altijd blijven maken, al was hier vaak maar weinig tijd voor. Op zijn vijftigste besloot hij daar bewust verandering in te brengen. “Ik realiseerde me dat ik iets moest aanpassen om weer plezier te halen uit mijn vak. Toen ben ik heel bewust weer gaan investeren in mijn eigen ontwerpen.”
“Ik zoek wel naar eenvoud, maar dat is juist ook iets moeilijks. De weg ernaartoe kan heel ingewikkeld zijn.”
Tjalko Lokhorst
Eenvoud als uitgangspunt
Het werk uit zijn begintijd ziet er totaal anders uit dan wat hij nu maakt, vindt Tjalko. “Ik gebruikte bij aanvang veel meer ronde en gebogen vormen. Dat doe ik nu bijna niet meer.” Het was in de eighties dat hij begon en hij liet zich toen inspireren door Philippe Starck, met zijn expressieve vormen en zachte lijnen. “Ik was natuurlijk nog echt op zoek naar wat bij me paste.”
Later ontdekte Tjalko het werk van Maarten van Severen, Donald Judd en Jean Prouvé waarin subtiliteit en eenvoud een belangrijke rol spelen. Die benadering sprak hem aan en is sindsdien steeds meer terug te zien in zijn eigen ontwerpen. “Je blijft jezelf telkens weer verbeteren. Bij iedere versie die je van iets maakt, neem je iets mee uit de vorige. Soms kan een onderdeel eenvoudiger, soms is een andere verhouding beter.”
Aandacht voor de binnenkant
Als Tjalko in opdracht werkt, staan de wensen van de klant natuurlijk centraal. Van daaruit begint het puzzelen over de uitvoering. Veel van zijn tijd gaat zitten in onderdelen die op het eerste gezicht niet opvallen.
“Ik werk heel erg op details. Dat kan een verbinding zijn, maar ook de afwerking. Van een la schilder ik bijvoorbeeld ook de onderkant en de binnenkant moet net zo mooi zijn als de buitenkant. Als er ergens een snoertje doorheen loopt, maak ik daar een speciaal detail voor. Dat zijn kleine dingetjes waar ik veel aandacht aan besteed. Ik denk dat mensen dat wel zien en voelen.”
Die aandacht voor detail begint al bij de materiaalkeuze. Tjalko werkt het liefst en het vaakst met hout. Welke uitvoering hij kiest, hangt af van het ontwerp en gebruik. “Massief hout heeft zeker mijn voorkeur, omdat het echt een ziel heeft, maar het is ook heel duur en kan gaan werken. Soms bieden plaatmateriaal of fineer een meer passende oplossing.”
“Ik vind het moeilijk om afscheid te nemen, voor mijn gevoel is er toch bijna altijd nog wel iets dat beter kan.”
Tjalko Lokhorst
Van aanloop naar afscheid
Het begin van een project vindt Tjalko eigenlijk het leukst. Enthousiast vertelt hij: “Van vers materiaal inkopen word ik echt blij, vooral als ik naar de houthandel mag. Als ik het hout ga vlakken, zie ik hoe het als het ware tot leven komt. Daarna sorteer ik het zodat de ‘vlammentekeningen’ mooi in elkaar overvloeien.” Ook in de bouwmarkt gaat Tjalko bevlogen te werk, snel even wat plaatmateriaal halen is niet zijn stijl. “Ik pak niet zomaar de bovenste platen. Ik wil zeker weten dat ik de patronen heb die het mooist met elkaar combineren.” Om dit voor elkaar te krijgen kan hij zomaar de hele stapel doorspitten.
Waar hij zo geniet van het begin, vindt hij het einde van een project juist lastig. “Ik vind het moeilijk om afscheid te nemen, voor mijn gevoel is er toch bijna altijd nog wel iets dat beter kan.” Een deadline helpt hem om een grens te trekken. “Zonder die tijdsdruk zou ik eindeloos kunnen blijven schaven.”
Bij Tjalko thuis
In zijn eigen huis vind je veel van Tjalko’s werk: kasten, een tafel, krukjes, stoelen. Hij vindt het fijn om zijn meubels zelf te gebruiken. Soms bestaat een ontwerp al, soms ontstaat het vanuit iets wat hij nodig heeft. Hij maakt het, leeft ermee en ontdekt of het ook voor anderen interessant zou kunnen zijn. Niet alles krijgt een vervolg, soms blijft het bij dat ene exemplaar.
Tussen zijn eigen meubels staan ook stukken van andere ontwerpers. Zijn favorieten zijn, hoe kan het ook anders, stoelen. Zo heeft hij een Scandinavische fauteuil uit het huis van zijn overleden ouders, die hem dierbaar is vanwege het ontwerp én de herinnering aan hen. Ook noemt hij twee stoelen van Jean Prouvé, waarvan vooral de vorm van de achterpoten hem aanspreekt.
Tjalko woont niet alleen tussen zijn eigen werk, regelmatig is thuis ook zijn werkplek. Z’n werkplaats deelt hij met andere zelfstandige makers: ieder heeft een eigen gedeelte, de grote machines gebruiken ze gezamenlijk. “Voor tekenen en andere dingen waarbij ik me echt moet concentreren heb ik rust nodig, dat doe ik daarom liever thuis.”
- Chaise Bois Démontable CB 22 (1947), ontwerp Jean Prouvé. Foto: Sailko / Wikimedia Commons
Bescheidenheid en eenvoud
Bescheidenheid is één van de woorden waarmee Tjalko op zijn website de stijl van zijn ontwerpen omschrijft. Of die eigenschap ook bij hemzelf past? Daar moet hij even over nadenken. “Misschien wel. Het is niet dat ik als mens heel bescheiden ben, maar wel ten opzichte van mijn ontwerpen. Het past bijvoorbeeld niet bij mij om naast een product te gaan staan als het wordt gefotografeerd. Er zijn genoeg ontwerpers die dat graag doen, maar persoonlijk heb ik liever dat alle aandacht naar het item gaat in plaats van naar mij.”
Tjalko laat liever het meubel voor zich spreken. Hij vindt het belangrijk dat mensen zien hoe het eruitziet, maar ook hoe het wordt gebruikt en hoe het is gemaakt. Achter de rustige uitstraling van zijn ontwerpen gaat vaak veel werk schuil. “Ik zoek wel naar eenvoud, maar dat is juist ook iets moeilijks. De weg ernaartoe kan heel ingewikkeld zijn. Een rustige uitstraling vraagt soms veel passen, aanpassen en opnieuw maken.”.
“Een rustige uitstraling vraagt soms veel passen, aanpassen en opnieuw maken.”
Tjalko Lokhorst
Stoel Tjalko
Van alles wat hij ooit maakte, ziet Tjalko ‘Stoel Tjalko’ als het ontwerp dat zijn stijl het best vertegenwoordigt. Hij begon eraan toen hij net zijn eigen werkplaats had. De ‘Plywood Chair’ van Jasper Morrison en de ‘Chaise Bois Démontable’ van Jean Prouvé vormden zijn inspiratiebron. “Vooral de eenvoud daarvan sprak me erg aan. Op basis daarvan wilde ik een nieuwe vormentaal maken.”
“Ik ben heel lang bezig geweest met het comfort van die stoel, dat hij goed zat.” Daarnaast zocht Tjalko een eenvoudige manier om de ronding van de zitting te maken. Die vond hij door de afzonderlijke houten delen onder een bepaalde hoek te zagen. Zo ontstaat de vorm vanuit de manier waarop de stoel wordt gemaakt, iets wat kenmerkend is voor zijn werk als ontwerper én meubelmaker.
De stoel kreeg in de loop der jaren verschillende uitvoeringen en bestemmingen. Zo stonden er bijvoorbeeld exemplaren in de kamers van het Lloyd Hotel in Amsterdam.
Hoe ‘Stoel Tjalko’ onderdeel werd van de Vij5-collectie
Tjalko’s vriendin is interieurarchitect (studio RIANKNOP). Voor de herinrichting van de Verkadefabriek in Den Bosch was ‘stoel Tjalko’ de perfecte stoel voor de serre. Er waren er echter veel meer nodig dan Tjalko zelf kon maken. “Die tijd heb ik gewoon niet.”
Dat was de aanleiding om een partij te zoeken die de productie op zich kon nemen. Na gesprekken met verschillende kandidaten sprong Vij5 eruit. “Met Arjan en Anieke was er meteen een klik. Ik ben gevoelig voor persoonlijkheid én ik ontdekte dat ze een interessante olietechniek hadden om de stoelen te kleuren. Zij zagen wat ik ook zag. Ze waren heel enthousiast en gepassioneerd.”
De samenwerking geeft Tjalko de ruimte om te doen waar hij het liefst mee bezig is: ontwerpen en maken. “Zelf heb ik gewoon niet de behoefte of kwaliteiten om een grote productie te organiseren. Het netwerk ook niet trouwens. Vij5 heeft alles in huis om dit wel mogelijk te maken.”.
- Verkadefabriek Den Bosch, ontwerp: studio RIANKNOP, fotografie Vij5
“Arjan & Anieke zagen wat ik ook zag. Ze waren heel enthousiast en gepassioneerd.”
Tjalko Lokhorst
- Verkadefabriek Den Bosch, ontwerp: studio RIANKNOP, fotografie Vij5
- Verkadefabriek Den Bosch, ontwerp: studio RIANKNOP, fotografie Vij5
Samen verder ontwikkelen
Het oorspronkelijke ontwerp was, en bleef, het uitgangspunt in de samenwerking met Vij5. ‘Stoel Tjalko’ moest vooral ‘Stoel Tjalko’ blijven, met de vorm en het karakter die hem zo eigen maken. Tegelijkertijd vroegen de productie in grotere aantallen en het gebruik in de Verkadefabriek om een aantal aanpassingen. Tjalko, Arjan en Anieke bekeken samen wat daarvoor nodig was en hoe ze dat konden bereiken met behoud van het oorspronkelijke ontwerp. In overleg werkten ze onder meer de verbindingen van de voorpoten aan de zitting van de stoel verder uit.
De manier van maken veranderde iets. Onderdelen die Tjalko voorheen zelf uit een plank zaagde en verder bewerkte, kunnen nu machinaal worden gefreesd. “Maar er komt gelukkig nog steeds veel handwerk bij kijken hoor.”
“Ook al is het een andere stoel dan wanneer ik hem helemaal zelf maak, het karakter is gebleven.”
Tjalko Lokhorst
Een nieuwe uitstraling
Naast de technische aanpassingen kreeg de stoel ook een nieuw jasje. Het gevlamde essenhout en de afwerking in kleur geven hem een andere uitstraling, terwijl de rondingen in de zitting en rugleuning herkenbaar blijven. Zo krijgt het ontwerp een nieuwe uitstraling, met behoud van Tjalko’s eigen vormentaal.
Tjalko wilde de stoel graag in kleur uitvoeren, met behoud van de houttekening waar hij zoveel aandacht aan besteedt. Dat is gelukt met Linolie, de olietechniek die hem bij de kennismaking met Vij5 zo aansprak.
Zijn stoel door anderen laten maken voelt voor Tjalko een beetje alsof zijn kindje uitvliegt. “Het was spannend om zoveel uit handen te geven, dat had ik nooit eerder gedaan. Maar het was écht een samenwerking waarbij alles in overleg gegaan is, dus het voelt goed. Ook al is het een andere stoel dan wanneer ik hem helemaal zelf maak, het karakter is gebleven.”
Ruimte voor eigen werk
Bezig zijn met eigen ontwerpen is iets waar Tjalko in de toekomst graag nóg meer ruimte voor wil nemen. “Ik vind het gewoon heel erg leuk om maquettes te maken en zo allerlei vormen en constructies uit te proberen.”
Uiteindelijk droomt hij van een plek waar hij helemaal vrij aan eigen werk kan werken. “Ooit zou ik een grote houten schuur willen betrekken waar ik ’s morgens met een kopje koffie naar binnen loop. Ik maak dan vrij, autonoom werk, uiteraard van hout.”
Welke vorm dat werk uiteindelijk krijgt, ligt nog helemaal open — en voor Tjalko is dat misschien juist wel het aantrekkelijke ervan..”
Producten van Tjalko Lokhorst in de Vij5 collectie
-
Stoel Tjalko | massief essenhouten design stoelPrijsklasse: € 429,00 tot € 549,00





























